زبان
آنچه انسان را از سایر موجودات متمایز می‌کند، دارا بودن زبان است؛ زبان سرآغازی برای زندگی و قدرت بشر است. دانش زبانی ما، آگاهی‌مان نسبت به آواهای موجود و الگوهای آوایی موجود در آن زبان است و توالی این صداها، مفاهیم و معانی را به وجود می‌آورند.
الگوهای گفتاری و معانی آنها در جهان، قراردادی است؛ یعنی بین فرم واژه (صدا) و معنی (مفهوم) واژه ارتباط شمایلی وجود ندارد، اما در نام‌آواها (onomatopoetic) در بحث نمادپردازی آوایی (sound symbolism) به نظر می‌رسد که صدای واژه‌ها بازتابی از اشیاء یا فعالیت‌ها هستند. در واقع، تلفظ این واژه‌ها، نشان‌دهنده‌ی معنای آنهاست. مانند:
Cock-a-doodle-doo که به معنای قوقولی قوقو است.
دانش زبانی به معنای ایجاد جمله‌های جدید و درک آنهاست که چامسکی این ویژگی زبان را زایایی زبان (Creative aspect of language use) می‌نامد؛ ویژگی زایایی زبان، یکی از ویژگی‌های جهانی زبان بشر است.
دانش زبانی
دانش زبانی، شامل آگاهی ما نسبت به استفاده از جمله‌های مناسب در موقعیت‌های مناسب است.
آنچه که ما راجع به زبان می‌دانیم، توانش زبانی و چگونگی به‌کار‌گیری آن، عملکرد زبانی نامیده می‌شود.
به علاوه، دانش زبانی، شامل قوانینی می‌شود که جمله‌ها را شکل می‌دهد و توانایی ما در درک زبان و صحبت کردن، نشان‌دهنده‌ی دانش ما نسبت به قوانین زبانی است. این قوانین همان دستور زبان هستند که یا توصیفی است یا تجویزی. دستور زبانِ توصیفی، جنبه‌ی ذهنی دارد و دانش زبانیِ اکتسابیِ ماست، اما دستور زبانِ تجویزی از قوانینی سخن می‌گوید که باید آنها را بیاموزیم.
سایر ویژگی‌های زبانی
نشانه‌های ارتباطی (communicative signals) و نشانه‌های اطلاعاتی (informative signals) از ویژگی‌های دیگر زبان است. نشانه‌های ارتباطی، نشانه‌هایی هستند که به طور عمد و خودآگاه به کار برده می‌شوند (مثلاً وقتی راجع به چیزی توضیح می‌دهیم). نشانه‌های اطلاعاتی، نشانه‌هایی هستند که به طور غیرعمد و ناخودآگاه به کار برده می‌شوند (مثلاً وقتی عطسه می‌کنیم).
ویژگی دیگر زبان، جابجایی (displacement) است. به واسطه‌ی این ویژگی از زبان است که می‌توانیم به گذشته و آینده اشاره کنیم و حتی راجع به موضوعاتی که از وجود آنها اطمینان نداریم سخن بگوییم (مثل جن و پری و …).
گسستگی (discreteness) از ویژگی‌های دیگر زبان، تجزیه‌ی واژه‌ها به تکواژهاست. در واقع، در تمامی زبان‌ها، واحدهای زبانی مجزا به شیوه‌ای قانونمند، واحدهای بزرگ‌ترِ زبانی را تشکیل می‌دهند که به زایاییِ زبان نیز مربوط می‌شود.
از ویژگی دیگر زبان، دوگانگی (duality) است. به این معنی که زبان از دو لایه یا دو سطح تشکیل شده؛ یکی آواهای جداگانه و دیگری ترکیب این آوها در ایجاد واژه‌های جدید که هر یک با دیگری متفاوت است. در واقع، با مجموعه‌ی محدودی از آواهای مجزا می‌توان مجموعه‌ی بزرگی از ترکیبات آوایی را ایجاد کرد که هر یک معنای مجزایی دارد.
انتقال فرهنگی (cultural transmission) از ویژگی‌های دیگر زبان است که به واسطه‌ی آن زبان از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود. زبان در میان یک فرهنگ و از طریق صحبت با دیگران فراگرفته می‌شود، نه از طریق ژن‌های والدین.
ویژگی‌های زبانی کمتر شنیده شده
مجرای گویایی-شنوایی (vocal-auditory channel): نشانه‌های زبانی از طریق اندام‌های گفتاری فرستاده و از طریق گوش‌ها شنیده می‌شوند.
مختص بودن (specialization): نشانه‌های زبانی مختص به‌کار‌گیری زبان هستند (و به تنفس و تغذیه مرتبط نمی‌شوند).
جهت‌مند نبودن (non-directionality): نشانه‌های زبانی یک جهت بالذاته ندارند، بلکه حتی بدون حضور فرد می‌توانند از طریق شنیدن قابل ادراک باشند.
زوال سریع (rapid fade): نشانه‌های زبانی به سرعت تولید و به سرعت هم ناپدید می‌شوند.
دوسویگی (reciprocity): هر فردی که نشانه‌‌ی زبانی را بفرستد، می‌تواند دریافت‌کننده‌ی آن نیز باشد.
طفره رفتن (prevarication): نشانه‌های زبانی می‌توانند برای دروغ گفتن یا فریب فرد به کار برده شوند.
منابع:
Fromkin, v., R. Rodman & N. Hyams. (2003). An Introduction to Language (7 ed.). Thomson Heinle
Yule, G. (2006). The Study of Language (3 ed.). Cambridge University Press
یول، جورج. (1374). نگاهی به زبان (یک بررسی زبانشناختی). (نسرین. حیدری، مترجم). تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت).
